Verslagen & Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren

Puute van de koesj

2026-07-13T08:16:09+02:00

nvt

Historische literatuur in het secundair onderwijs in Vlaanderen

2026-07-13T08:16:09+02:00

Hoewel de Vlaamse minimumdoelen voor Nederlands in de derde graad secundair onderwijs ruimte laten om te werken met Middelnederlandse en vroegmoderne teksten, blijft de concrete didactische invulling ervan in de klaspraktijk vaak onduidelijk. Dit artikel onderzoekt hoe historische literatuur doelgericht kan worden geïntegreerd in het secundair onderwijs, met bijzondere aandacht voor de didactische keuze tussen bronteksten en hertalingen. Vertrekkend vanuit een analyse van de literatuurgerelateerde minimumdoelen wordt nagegaan welke leerdoelen expliciet of impliciet aanknopingspunten bieden voor het werken met oude literatuur. Vervolgens wordt geanalyseerd hoe drie veelgebruikte Vlaamse lesmethodes Nederlands historische literatuur aanbieden en welke keuzes zij maken met betrekking tot tekstvormen en didactische uitwerking. Deze analyse toont aan dat hertalingen sterk domineren, terwijl bronteksten vaak slechts fragmentarisch of vrijblijvend worden ingezet, zonder expliciete aandacht voor taal, vorm of betekenisconstructie. In het laatste deel van het artikel worden alternatieve benaderingswijzen voorgesteld, geïnspireerd door een meervoudig doelkader voor literatuuronderwijs (D’hoker 2022). De centrale conclusie luidt dat de keuze tussen brontekst en hertaling steeds in functie van het beoogde leerdoel moet worden gemaakt. Een complementaire inzet van beide tekstvormen biedt de grootste didactische meerwaarde en maakt een betekenisvolle confrontatie met het literaire erfgoed mogelijk.

Iedereen Reynaert: een vertaling op A2- niveau

2026-07-13T08:16:09+02:00

Deze bijdrage bespreekt de ontwikkeling en onderliggende uitgangspunten van een recente hertaling van Van den vos Reynaerde voor prille taalleerders.

Van Alice tot Zwarte Piet: Klassiekers in de jeugdliteratuur hertekend

2026-07-13T08:16:09+02:00

Hoewel sommige jeugdboeken, zoals Alice in Wonderland en Jip en Janneke, onlosmakelijk met hun illustraties verbonden lijken, komt het hertekenen van prenten in de jeugdliteratuur regelmatig voor. Deze praktijk draagt bij tot het relevant houden van klassieke kinderboeken, net als en vaak samen met aanpassingen aan de tekst. Daarbij gaan nostalgie en een wens om te moderniseren paradoxaal genoeg vaak hand in hand. Nieuwe of hertekende illustraties kunnen ontstaan vanuit verschillende motieven en tendensen: de ontwikkeling van nieuwe technieken, het aansluiten bij gangbare stijlen, de artistieke evolutie van een illustrator of de noodzaak voor narratieve verschuivingen en ideologische aanpassingen. Dat laatste komt vooral op sinds de tweede helft van de twintigste eeuw en is in het Nederlandse taalgebied het meest zichtbaar in heruitgaven van prentenboeken rond Sinterklaas. Terwijl illustratoren als Charlotte Dematons tegemoet willen komen aan de kritiek op racistische stereotypering, blijft het moeilijk om dat probleem enkel met hertekende prenten ten gronde aan te pakken. Ideologie zit immers vaak op meerdere vlakken verweven in verhalen en tradities.

Hertalen: geschiedvervalsing of reddingsboei?

2026-07-13T08:16:10+02:00